نقش آمار در توسعه پایدار

استفاده از آمار و اطلاعات ونقش آن به عنوان یك پیش‌نیاز در همه تصمیم‌گیری‌ها، سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های كشور بر كسی پوشیده نیست.

نظام آماری كشورها و حجم و كیفیت بانك‌های اطلاعاتی آنها، نه تنها به عنوان یكی از مهمترین شاخص‌های توسعه یافتگی آنان به شمار می‌آید، بلكه متقابلاً نیز سیاستگذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی كشورها بدون در اختیار داشتن آمار كافی صحیح، دقیق و بهنگام ممكن نیست.

 اهمیت اطلاعات آماری در همه امور برنامه‌ریزی، اعم از سیاستگذاری، تعیین اهداف، خط‌‌ مشیِ‌ها، هدایت امور اجرایی و در نهایت ارزیابی میزان موفقیت و یا نبود آن به قدری مهم است كه بسیاری از كارشناسان، اطلاعات آماری را زیربنای برنامه‌ریزی‌ها به شمار می‌آورند و ایجاد یك نظام كارامد و موثر در تولید و عرضه آمار را از الزامات اولیه و ضروری در برنامه‌ریزی‌ها قلمداد می‌كنند.

اين در حالي است كه پايه و اساس برنامه ريزي هاي سازمان ها  ودولت در دنیا  بر آمار نهاده شده است. هرچند مدت طولاني بیش از هفت سال از فعاليت دولت  مي گذرد اما تا هنوز که هنوز است بحث  آمار  در دستور کار این دولت مشاهده نمی شود.

فقدان آمار دقيق در بعضي از ارگان هاي تصميم گيرنده مملكت مثل  آموزش و پرورش و ...  واقعاً جاي شگفتي است. پيشرفت هر مملكت بر محور آمار مي چرخد و اين پديده اي است كه اكثر مجامع ترقي دنيا كه فاقد تبعيض طبقاتي هستند بر آن اعتراف دارند.  مگر اینکه کسی مدعی شود تبعیض مانع از این کار می شود که حرف نا صواب نگفته است .

زيرا برنامه ريزي براي آينده كشور متضمن وجود آمار دقيق در تمام سطوح آن است. نداشتن آمار از تعداد نفوس  كشور نمي تواند به برنامه ریزی خرد و کلان جامعه كمك كند بلكه آن را به راهه مي برد كه آينده كشور به خطر مي افتد و برنامه ريزي براي انهدام هر مشكل عقيم مي ماند. نداشتن آمار در مورد كودكان ودانش آموزان كه سرمايه بعدي مملكت ما هستند و چشم اميد مردم به سلامت روحي و جسمي آنها است نمي تواند تضمين كننده نيرويي باشد كه در سال هاي آينده بتوان بر توانايي آنها براي اداره مملكت حساب باز كرد.

 در بخش مهم که ابتدای ترین آمار در دنایی امروزی به حساب می اید  نفوس کشور است که  پيوسته تنش هايي در كيفيت وکمیت  ارائه آمار   در این زمینه وجود  دارد. تعداد نفوس ساکن  در مناطق مرکزی مخصوصا هزارستان وبالخصوص جاغوری وتراکم جمعیت بیش از حد و اندازه با عدم آمار شفاف روبرو است. وجود اين عوامل اگر شامل مرور زمان شود بازخورد مناسبي براي كشور  و منطقه ندارد .

ما باید آمار دقیق از نفوس منطقه ارائه داده وبا توجه به تناسب جغرافیایی منطقه افراد ویا خانوار را که قابلیت زندگی آبرومندانه برایش فراهم می شود اعلان نموده وبرای مابقی  همگی دست به دست هم داده یک فکر اساسی نمایم  تا برای انتقال آن در منطقه مناسب تر ساماندهی فکری شود . ویا لااقل  اعلان خطر نمایم  که اگر وضعیت به همبن منوال ادامه پیدا کند اینده چندان آبرومندانه در انتظار شان نخواهد بود .

البته در اجرای  تمام اين پروژه ها خلل هايي هم به وجود مي آيد كه قبال پيش بيني است، اما اگر آمار دقيقي در انجام اين برنامه ها وجود داشته باشد، بهتر و بيشتر مي توان در رفع نقايص موجود اقدام كرد. به هرحال الآن كه كشور براي پيشرفت برنامه هاي دراز مدت بي شمار خود نيازمند همبستگي مدیران ومردم در امور مربوطه را دارد

از آن جای که این امر مهم قاعدتا نیاز به افراد متخصص  وآموزش دیده وطبعتا باری مالی  کلان در پی دارد معمولا کشور ها و دولت ها در دستور اولیه کار خود قرار می دهند  و دولت ها وظیفه اصلی خود قلمداد نموده  وآن را انجام می دهند  .

گزارش های آماری  همه ساله براساس شاخص‌های تعریف شده آماری منتشر می‌شود و مجموعه كاملی از داده‌ها را در مورد وضعیت اهداف توسعه  پایدار  در كلیه كشورها ارایه می‌كند.

 در کشور ما و شما در طی هفت ساله گذشته  متاسفانه کارهای اساسی قابل توجه من جمله آمار صورت نگرفته  و معلوم نیست در این زودی ها کدام برنامه آماری در دستور کار این دولت فلک زده قرار  دارد یانه؟ !!!

 تجربه نشان داده است که نه دولت های مستبد وفاشیزم گذشته ونه دولت دیموکراسی نمای فعلی  کاری برای مناطق هزارستان انجام نداده وانجام نمی دهند  واگر می بینی کدام جای نشان مختصر از ابادانی به چشم می خورد از فلتر شان گذشته وکاری از دست شان بر نیامده است . والا مثل بودیجه های سالانه مناطق مرکزی مانع آن می شد.

پس ما دو گذینه بیشتر در مقابل خودمان نداریم

1-   یکی اینکه صبر کنیم کی دولت برای ما این کار را انجام می دهند  آن وقت از آن استفاده کنیم . خوشبختانه این گذینه عقیم مانده  مردم عزیز ما منتظر خدمات دولت ننشسته  وخود معمولا در موارد که کار از دست شان برمی اید انجام داده است نظیر مکاتب ها در جاغوری و...

2-   دوم اینکه تا جای که ممکن است  این کار را خودمان انجام بدهیم  که عملا تا هنوز این کار را کرده ایم مکاتب مورد نیاز خود را خود مان ساخته ایم  و ...

 با این حال  سوال که مطرح است   این است  این کار را چطوری و به چه صورت امکان پذیر است ؟ کدام طرح قابل اجرای است ؟

 ما اعتقاد داریم قبل از پاسخ دادن به این سوال ذکر چند نکته ضروری به نظرمی رسد :

 اول اینکه : ما به راهکاری نیاز مندیم که هم کم هزینه باشد ودر عین حال کاربردی تر وقابل اجراء  باشد .

 دوم اینکه : آمار دامنه وسیع دارد  ولی متولیان امر با توجه با نیازمندیهای خود گذینه های مشخص را تعین و مورد پرس جو قرار دهند .

 سوم : اینکه  بعضی عناوین مثل خانواده باید تعریف شود .

 چهارم : یكی از اصول مهم در سیاستگذاری‌ها ، ارزشیابی است  . ارزشیابی ركن اصلی در هر برنامه است، انجام هر اقدامی در این زمینه باید دقت کافی در ارزشیابی علمی شود تا از این طریق بتوان گام‌های بعدی را اصلاح كرد.  

 آمار گیرنده  نباید  براساس تعاریف و مفاهیم گوناگون و براساس تشخیص فرد به انجام فعالیت‌های سلیقه ی مبادرت ‌كنند و لذا اگر آمار بدون مقاصد سفارش دهنده و ناهماهنگ با نیازها تهیه شود، كارایی لازم را در بهره‌برداری به منظور تصمیم‌گیری و سیاستگذاری نخواهند داشت .

 مضافا   آمارها باید چند خصوصیت مهم دیگر  را نیز  داشته باشند كه از جمله آنها می‌توان  به  موثق بودن، مهم و كلیدی بودن، به‌روز بودن و دیدگاه سیستماتیك داشتن اشاره كرد.  

 بنابراین با توجه به موارد گفته شده چنین می‌نماید كه ارایه آمارهای صحیح و مبتنی بر روش‌های علمی از اهمیت بسزایی در توسعه پایدار كشور و منطقه برخوردار است

آمار جامعي از منطقه  نداريم.يكي از مشكلات پيش روي ما  در منطقه نداشتن آمار جامع در همه زمینه ها است.

دوستان شما در پایگاهی اطلاع رسانی جاغوری در تلاش است تا پايگاه آماري مورد نیاز خود را  از منطقه تهيه كند. البته در ابتدا ا مر این کار خلیلی مشکل  جلوه می نمایند ولی با توجه به نیازهای آماری  که مورد توجه ما دوستان مان است فکر نکنم که مشکلی جدی در این زمینه وجود داشته باشد  مهم این است که نقش وجایگاه آمار در جامعه روشن شود فرهنگ آمار وجامعه آماری در کشور کسترش یابد آن وقت هر فرد اگر آرزوی پیشرفت وکشور وبالخصوص منطقه اش داشته باشد به ناچار باید ان زحمت را متحمل بشود . واگر در این راستا مشکل هم باشد  بايد براي حل اين معضل چاره انديشي كرد. متاسفانه  آمار دقيقي و یا تقریبی نزدیک به واقع را هم نداریم  .

در نتیجه : 

در قدم اول :  راهکارها  و روش ها اجرای مشخص شود  بعضی عناوین مثل خانواده تعریف شود .

یکی از روش ها و بهترین روش و کم هزینه ترین آنها  روش است که دوست عزیزم جناب اقای خرمی  در ابتدا مطرح  کرده  که فکر کنم  از هر لحاظ مناسب و اجرایی تر  باشد .  برای اینکه عالم و ملاهای هر منطقه در ابتدای امر بیش از هر چیزی خانوار  های ملا بستی  و تعدا آنها براش مهم است  ولذا آمار دقیق تر دارند .

دومین رویش این است که از اینجا اقدام کنیم  مثلا از هر آغیل یکی را پیدا کنیم  اطلاعات مورد نظر خود از آنها بگیرم . چون هر فرد از آغیل خود تقریبا خبر دارند . این رویش از رویش بالاتر هم کمی مشکل تر است وشاید ضریب اشتباه شان هم بیشتر باشد .

در قدم دوم  : اینکه از چه آمار بگیرم  مشخص شود . دامنه اطلاعات آماری بسیار وسیع است  ما باید در ابتدا امر برای اینکه این طرح کاربردی تر باشد گذینه های کمتر را برای این کار معرفی نمایم  تا اجرای تر باشد .

1-     نفوس

2-     زن و مرد

3-     با سواد و بی سواد

4 -  بالای ۱۸ سال و کمتراز آن

البته  با تعدا دوستان که مشوره داشتیم معتقد بود گذینه های دیگر مثلی :

  5 – فرد در خارج دارد

 6 - و چند در صد هزینه سالانه یا همان خوراکی شما از منطقه تامین می شود ؟

۷-  منطقه شما گنجایش چند خانوار  را دارند  والان چند خانوار زندگی می کند .

و چند دانشجو دارید ؟

سالانه چند دانشجو از منطقه شما به دانشگاه راه پیدا می کند ؟

بالاترین فرد تحصل کرده منطقه شما کی است در کجا تحصیل کرده  ؟

چند دیپلمه  وچند لیسانسی  وچند فوق لیسانس دکتر و مهندس دارید ؟  تا دلت بخواهد سوال  وجود دارد  براستی آن وقت فاجعه خود را بهترنشان می دهند  که چه داریم  وچه نداریم ؟ !!!  

ازدوستان و خوانندگان و مدیران محترم می خواهیم در این بحث مهم در یک پست جدید و یا در نظرات شرکت کند  تا در یک جمع بندی منطقی وکاربردی تری  برسیم .

  منبع : پایگاه اطلاع رسانی جاغوری